Van der Werf Waterplantenspecialist

Welke waterplanten helpen tegen alg in de vijver?

Bijna iedere vijverbezitter kent het probleem: alg in de vijver. Vooral in het voorjaar, wanneer de zonkracht toeneemt en de temperatuur stijgt, kan alg plotseling snel groeien. Het water wordt groen, planten worden overwoekerd en de vijver ziet er minder aantrekkelijk uit.

Toch is alg niet per definitie slecht. Alg is een natuurlijk onderdeel van het vijverleven en komt in iedere vijver voor. Pas wanneer het biologische evenwicht in de vijver verstoord raakt, kan alg explosief groeien en problemen veroorzaken. Gelukkig kunnen waterplanten een belangrijke rol spelen bij het herstellen en behouden van dit evenwicht.

Waarom groeit alg in een vijver?

Alg groeit vooral wanneer er veel voedingsstoffen in het water aanwezig zijn en er voldoende zonlicht beschikbaar is. Deze combinatie komt vaak voor in het voorjaar, wanneer planten nog maar net uit hun winterrust komen terwijl algen al snel beginnen te groeien.

Voedingsstoffen (nutriënten) in de vijver ontstaan bijvoorbeeld door:

  • afgestorven plantenresten
  • uitwerpselen van vissen
  • blad dat in de vijver waait
  • meststoffen uit de tuin die in het water terechtkomen

Wanneer er nog weinig andere waterplanten actief zijn die deze voedingsstoffen opnemen, krijgen algen de kans om zich snel te vermenigvuldigen.

Verschillende soorten alg in de vijver

Er bestaan veel verschillende soorten algen, maar in vijvers komen vooral drie typen regelmatig voor.

Draadalg vormt lange groene draden die aan planten of vijverwanden blijven hangen. Soms vormen ze drijvende kluwens op het wateroppervlak. Deze algen zijn vaak relatief eenvoudig met de hand of met een schepnet te verwijderen.

Zweefalg bestaat uit microscopisch kleine algen die vrij in het water zweven. Hierdoor krijgt het water een groene en troebele kleur. Omdat de deeltjes zo klein zijn, zijn ze moeilijk handmatig te verwijderen.

Kiezelalg vormt bruine of blauwachtige gelachtige laagjes op de bodem van de vijver. Ze ontstaan vaak bij weinig zonlicht of wanneer zuurstofplanten nog niet goed groeien.

Hoe waterplanten helpen tegen alg

Waterplanten zijn één van de belangrijkste natuurlijke hulpmiddelen om alg onder controle te houden. Ze nemen voedingsstoffen op uit het water, zorgen voor zuurstof en creëren schaduw waardoor alg minder kans krijgt om te groeien.

Door verschillende soorten waterplanten te combineren kan een vijver op natuurlijke wijze in balans blijven.

Zuurstofplanten

Zuurstofplanten spelen een belangrijke rol in de vijver. Ze produceren zuurstof en nemen grote hoeveelheden voedingsstoffen op uit het water. Hierdoor concurreren ze direct met alg om dezelfde voedingsstoffen.

Een goede richtlijn is minimaal 5 bosjes zuurstofplanten per m³ water. Door meerdere soorten te combineren ontstaat een sterker en stabieler systeem.

Voorbeelden van krachtige zuurstofplanten zijn:

  • Glanzend fonteinkruid (Potamogeton lucens)
  • Vederkruid (Myriophyllum)
  • Waterpest (Elodea canadensis)

Sommige van deze planten scheiden zelfs stoffen af die de groei van algen kunnen remmen.

Oever- en moerasplanten

Oever- en moerasplanten groeien in het ondiepe gedeelte van de vijver of in een helofytenfilter. Hun wortels nemen voedingsstoffen op uit het water en uit de bodem. Hierdoor helpen ze de hoeveelheid nutriënten te verminderen.

Veel moerasplanten beginnen al vroeg in het voorjaar te groeien, vaak nog voordat zuurstofplanten actief worden. Hierdoor helpen ze de vijver al vroeg in het seizoen in balans te houden.

Voorbeelden zijn:

  • Gewone dotterbloem (Caltha palustris)
  • Kalmoes (Acorus calamus)

Drijfplanten en waterlelies

Drijfplanten en waterlelies zorgen voor schaduw op het wateroppervlak. Daardoor bereikt minder zonlicht het water en wordt de groei van alg afgeremd.

Waterlelies zijn hierbij een mooie combinatie van functionaliteit en sierwaarde. De bladeren bedekken een deel van het wateroppervlak en helpen het ecosysteem van de vijver stabiel te houden.

Andere maatregelen tegen alg

Naast de juiste beplanting zijn er nog andere maatregelen die helpen om alg onder controle te houden.

  • Ontwerp de vijver goed met verschillende dieptes voor waterplanten
  • Beperk ophoping van voedingsstoffen in de vijver
  • Verwijder regelmatig afgestorven plantmateriaal
  • Voorkom dat blad in de herfst in de vijver terechtkomt
  • Gebruik kwalitatief visvoer
  • Schep draadalg regelmatig handmatig uit de vijver
  • Zorg voor beweging en zuurstof in het water, bijvoorbeeld met een waterval of pomp

In sommige gevallen kan een UV-filter helpen tegen zweefalg, maar in de basis blijft een goed beplantingsplan de belangrijkste factor voor een gezonde vijver.

Geduld bij nieuwe vijvers

In een nieuwe vijver duurt het vaak even voordat het biologisch evenwicht ontstaat. Waterplanten hebben tijd nodig om te groeien en een sterk wortelstelsel te ontwikkelen. Tijdens deze periode kan alg tijdelijk meer zichtbaar zijn.

Met de juiste planten, een goed vijverontwerp en regelmatig onderhoud zal de vijver zich uiteindelijk stabiliseren en wordt de algengroei meestal vanzelf minder.

Advies over waterplanten

Heeft u last van alg in uw vijver en wilt u weten welke waterplanten het beste bij uw vijver passen? Neem gerust contact op met Van der Werf Waterplanten. Wij adviseren u graag over de juiste planten en een goed beplantingsplan voor een gezonde en heldere vijver.